Dlaczego boli brzuszek?

boli brzuszek

Kiedy niemowlę płacze rozpaczliwie, pręży się, przerywa jedzenie mimo głodu – podejrzewamy, że boli je brzuszek. To nie zawsze jest klasyczna kolka, czasem przyczyny dolegliwości są łatwiejsze do rozpoznania. A zatem: dlaczego boli brzuszek?

Przede wszystkim trzeba pamiętać, że układ pokarmowy noworodka i niemowlęcia jest jeszcze niedojrzały. To, że dziecko ma problemy z brzuszkiem jest całkiem normalne. Zwykle wystarczy trochę dziecku pomóc, uspokoić je i poczekać cierpliwie, aż organizm malca przyzwyczai się do życia po tej stronie brzucha.

Nauka trawienia

W czasie ciąży dziecko było odżywiane poprzez pępowinę. Dopiero po porodzie zaczyna ssać pokarm, trawić go, a niestrawione resztki wydalać. Cały długi przewód pokarmowy podejmuje pracę. W kilku jego miejscach z przyczyn całkiem naturalnych mogą pojawić się przejściowe kłopoty.

Po pierwsze: potrzeba czasu, by dziecko nauczyło się sprawnie pobierać pokarm i to na dodatek godząc ssanie i połykanie z oddychaniem. Po drugie: jego przełyk musi dojrzeć, by dolny zwieracz utrzymywał zawartość żołądka. Po trzecie: jelita dopiero uczą się, jak przesuwać treść i pomału zyskują właściwą florę bakteryjną. Gdy przyjdzie czas rozszerzania diety trzeba będzie jeszcze przećwiczyć trawienie czegoś innego niż mleko mamy. A jeśli maluch nie jest karmiony piersią, trzeba będzie sobie poradzić z trawieniem mleka modyfikowanego.

Mleko mamy jak lek

Pokarm mamy jest nie tylko idealnym posiłkiem dla dziecka. Jego składniki czynne biologicznie (jakich nie da się odtworzyć w procesie produkcji sztucznego mleka) przyspieszają dojrzewanie układu pokarmowego. Dlatego warto karmić piersią także (a właściwie – szczególnie!) w sytuacji, gdy maluch ma problemy z brzuszkiem, z trawieniem, kolki. Żadne „specjalne” mleko modyfikowane nie będzie lepsze od pokarmu mamy. Dziecko nie może być uczulone na pokarm mamy. Zdarzają się bardzo rzadkie przypadki nadwrażliwości na jakiś składnik maminego mleka, ale nawet wtedy lepiej jest karmić piersią, niż odstawić.

Jedynie choroby takie jak galaktozemia, pierwotna nietolerancja laktozy u dziecka (niezmiernie rzadka choroba, nie chodzi tu o nietolerancję wtórną, dość powszechną u dorosłych, która sprawia, że kogoś boli brzuch po słodkim mleku) albo czynna gruźlica lub seropozytywność u matki to sytuacje, w których trzeba karmić specjalnymi preparatami na receptę.

Objawy alergii?

W znakomitej większości sytuacji ból brzucha u małego niemowlęcia jest spowodowany czynnikami innymi niż skład pokarmu naturalnego. Mogą się za to zdarzyć dolegliwości pokarmowe związane ze składem sztucznego mleka.

U dzieci, w których rodzinie występują przypadki alergii (atopii) warto zadbać o karmienie piersią, ponieważ pomaga ono „naprawić” działanie układu odpornościowego i pokarmowego i szybciej pozbyć się objawów alergii.

Jeśli karmienie piersią jest niemożliwe, takim maluchom zaleca się mleko modyfikowane HA, w którym białko mleka krowiego poddano nieznacznej hydrolizie.

Jeśli dziecko karmione mieszanką ma stwierdzoną alergię na białko mleka krowiego, preparat HA jest niewłaściwy – będzie niemowlę uczulał. Wtedy lekarz przepisuje specjalny preparat mlekozastępczy – hydrolizat białek serwatkowych lub kazeiny o znacznym stopniu hydrolizy. Takie mieszanki mają niezbyt miły zapach i smak, ale dzieci zwykle dają się do nich przekonać. W rzadkich przypadkach objawy alergii utrzymują się także po podaniu hydrolizatu. Wtedy należy sięgnąć po wysoce specjalistyczny preparat, mieszankę elementarną, w której białko mleka krowiego jest rozdrobnione do najmniejszych struktur – aminokwasów.

Zaparcia u niemowląt

Ból brzuszka może być także związany nie z uczuleniem, ale z tym, że sztuczne mieszanki po prostu są trudniejsze do strawienia, mogą także sprzyjać zaparciom. Dla dzieci z takimi problemami przeznaczone są dostępne w sklepach bez recepty mieszanki modyfikowane opisywane jako takie, które poprawiają komfort trawienia. Mają dodatek pre- lub probiotyków oraz nieco zmieniony skład.

U dzieci karmionych piersią zaparcia się właściwie nie zdarzają. Przez zaparcie rozumiemy sytuację, gdy kupka jest twarda, sucha, zbita i trudno ją zrobić. Bo sam brak kupy przez kilka dni nie jest niczym niezwykłym. W drugim-czwartym miesiącu życia wiele niemowlaków ma taki rytm wypróżnień: kilka dni nic, potem pielucha pełna po pachy. Robienie takiej kupki wymaga nieco wysiłku, ale nie jest bolesne. Pomiędzy wypróżnieniami mogą zdarzać się gazy. By dziecku łatwiej się było ich pozbyć, warto często kłaść je na brzuszku, delikatnie turlać, zmieniać jego pozycję, zachęcać do zabaw. Pomaga także ciepły kompres na brzuch, delikatne masowanie, noszenie w chuście. W wypuszczeniu gazów pomóc może sprzęt o nazwie „kateter rektalny”.

Łykanie powietrza

Ból brzuszka może być wywołany tym, że dziecko ssąc łyka powietrze, a potem cierpi z powodu wzdęć. By tego uniknąć trzeba:

  • karmić na tyle często, by maluch nie był bardzo głodny, by nie jadł łapczywie;
  • zadbać o to, by mleko nie płynęło pod zbyt dużym ciśnieniem. Jeśli pierś jest przepełniona, przed karmieniem warto ręcznie odciągnąć troszkę pokarmu i na chwilę przyłożyć chłodny kompres;
  • gdy pokarm płynie z piersi szybko, można karmić w pozycji „pod górkę”, zwanej także australijską: dziecko leży na mamie, ułożonej na plecach (na wznak lub w pozycji półleżącej) i musi się nieco napracować, by wyssać pokarm;
  • po karmieniu koniecznie trzeba potrzymać dziecko w pozycji zbliżonej do pionu, oparte na torsie lub barku rodzica albo ułożone w poprzek jego nóg (rodzic siedzi ze zgiętymi pod kątem prostym kolanami, kładzie malca poprzecznie na udach, brzuszkiem do dołu, nogę od strony głowy lekko unosi na palcach, a tę podpierającą biodra, nieco opuszcza). Chodzi o to, by dziecku odbiło się i połknięte powietrze nie trafiło do jelit.

Jeśli dziecko jest karmione butelką, pokarmem mamy lub sztucznym, warto wybrać dla niego smoczek o wolnym przepływie, pilnować, by mleko podczas karmienia wypełniało smoczek przynajmniej w 2/3, trzymać malca w pozycji półleżącej, a po karmieniu potrzymać do odbicia.

Prężenie przy karmieniu

Czasem połknięte powietrze drażni dziecko tuż po rozpoczęciu ssania. Wygląda to tak, że maluch rzuca się na pierś, zaczyna ssać, po czym puszcza brodawkę, płacze, pręży się i odsuwa głowę. Pomoże przerwanie karmienia, potrzymanie do odbicia i ponowne przystawienie. Czasem trzeba te czynności powtarzać wielokrotnie. Bywa, że dziecko robi się głodne i rozdrażnione i trudno mu jeść spokojnie. Pomóc może zadbanie o ciszę, spokój, zaciemnienie pokoju, przytulanie dziecka ciało do ciała. Niemowlęciu dobrze zrobi także, jeśli mama się uspokoi (nawet za pomocą herbatki z melisy). Jej spokój pomaga dziecku dobrze chwycić pierś i najeść się.

Jeśli sytuacja się nie poprawia, warto poradzić się położnej, konsultantki laktacyjnej, promotorki karmienia piersią – sprawdzą, czy przystawianie do piersi jest prawidłowe (wiele problemów ma przyczyny w złej pozycji do karmienia).

Ulewanie i refluks

Jeśli maluch pręży się, często płacze, nie lubi leżeć na brzuchu i często ulewa, przyczyną dyskomfortu jest refluks. To zupełnie naturalna sytuacja: małe dziecko ma niedojrzały zwieracz dolny przełyku i kwaśna treść żołądka łatwo się cofa. To nieprzyjemne uczucie. By maluchowi pomóc, warto po posiłku trzymać go w pozycji półpionowej, ale opartego o rodzica swoim bokiem. Można też częściej kłaść dziecko w poprzek swoich ud (jak opisałam przy okazji odbicia) – wtedy na wysokości żołądka dziecka nic go nie uciska. Silnie ulewającym dzieciom podaje się przed karmieniem piersią nieco specjalnego preparatu zagęszczającego (wymieszanego z mlekiem mamy), a dzieci karmione sztucznie mogą dostawać mieszankę oznaczoną symbolem AR. Dopóki ulewaniu nie towarzyszy słabe przybieranie na wadze, nie ma się czym niepokoić, trzeba tylko zapewnić dziecku maksymalny komfort. Złe przyrosty masy ciała w wyniku silnego ulewania wymagają leczenia (to tzw. choroba refluksowa).

Kojące przytulanie

We wszystkich sytuacjach, kiedy maluch cierpi z powodu bólu lub dyskomfortu, potrzeba jeszcze czegoś: uwagi, bliskości, czułości rodziców. Niemowlę, które czuje ból, boi się. Nie wie, że ból niebawem minie. Potrzebuje uspokojenia, znajomego zapachu, ciepła i głosu. Za każdym razem, gdy reagujecie na jego płacz, robicie coś ważnego i cennego dla jego emocji. Psychologowie są pewni, że to, jaką więź mamy z rodzicami na początku życia, to, czy czujemy się dzięki nim bezpiecznie i spokojnie, rzutuje na całe nasze przyszłe życie.  

Autor: Joanna Szulc

Mama, dziennikarka. Przez lata redaktor naczelny magazynu DZIECKO. Współautorka poradnika Pawła Zawitkowskiego „Mamo, Tato, co Ty na to" z hitowej serii książek i płyt dla rodziców.

Mogą cię zainteresować

13.02.2018Porady & opinie

Mama wraca do pracy

Przejdź do artykułu
8.01.2019Porady & opinie

Hartowanie w czasach smogu – 7 zasad

Przejdź do artykułu
18.12.2018Porady & opinie

10 rad, które pomogą ci dobrze przeżyć Święta (z niemowlęciem)

Przejdź do artykułu
8.05.2017Porady & opinie

Trzy krople wody

Przejdź do artykułu
13.07.2018Porady & opinie

Karmienie piersią. 12 dobrych rad

Przejdź do artykułu
4.12.2018Porady & opinie

Deszcz prezentów, czyli baby shower

Przejdź do artykułu
11.04.2017Porady & opinie

8 tajemnych mocy, które zdobywa każda mama

Przejdź do artykułu
29.12.2016Porady & opinie

Wyprawka niemowlęca – gotowa lista niezbędników

Przejdź do artykułu
22.09.2016Porady & opinie

Kosmita w domu, czyli jak zrozumieć noworodka

Przejdź do artykułu
28.03.2017Porady & opinie

Dlaczego niemowlak nie chce spać?

Przejdź do artykułu
17.10.2017Porady & opinie

Na spacer!

Przejdź do artykułu
14.11.2017Porady & opinie

11 najlepszych zabawek dla Twojego dziecka

Przejdź do artykułu
25.07.2017Porady & opinie

Okna rozwojowe, czyli każde dziecko jest inne

Przejdź do artykułu
30.10.2017Porady & opinie

Już nie jedynak!

Przejdź do artykułu
4.09.2018Porady & opinie

Co słyszysz maleństwo?

Przejdź do artykułu
20.07.2017Porady & opinie

William i Kate – rodzice tacy jak my

Przejdź do artykułu
22.09.2016Porady & opinie

Spokojna miłość

Przejdź do artykułu
23.03.2018Porady & opinie

Przestawiamy dziecko na czas letni. 5 rad, jak to zrobić.

Przejdź do artykułu
24.10.2017Porady & opinie

Pierwszy uśmiech

Przejdź do artykułu
3.07.2018Porady & opinie

Smutek zamiast radości. 6 odpowiedzi na pytania o depresję.

Przejdź do artykułu
15.03.2016Porady & opinie

Kim jest dobra mama?

Przejdź do artykułu
3.01.2017Porady & opinie

Co zabrać do szpitala?

Przejdź do artykułu
17.03.2017Porady & opinie

Czas na kąpiel!

Przejdź do artykułu
17.07.2018Porady & opinie

8 rzeczy, które robisz codzienne. Czy wiesz, jaki wpływ mają na Twoje dziecko?

Przejdź do artykułu
28.12.2017Porady & opinie

Rodzice idą na bal

Przejdź do artykułu
12.12.2017Porady & opinie

Ściągawka dla świętego Mikołaja

Przejdź do artykułu
24.04.2018Porady & opinie

Asymetria ułożeniowa. Jak wspierać rozwój obu stron ciała dziecka?

Przejdź do artykułu
18.09.2018Porady & opinie

Cesarskie cięcie – jak złagodzić skutki?

Przejdź do artykułu
24.10.2016Porady & opinie

Dieta w ciąży – 5 największych mitów

Przejdź do artykułu
27.02.2018Porady & opinie

Co zapamięta niemowlę?

Przejdź do artykułu
13.03.2018Porady & opinie

Szukamy niani. 12 kroków do sukcesu

Przejdź do artykułu
21.08.2018Porady & opinie

Mama wraca do formy – plan od A do Z

Przejdź do artykułu
16.01.2018Porady & opinie

Po co dziecku babcia i dziadek?

Przejdź do artykułu
22.05.2018Porady & opinie

Kiedy niemowlę zacznie przesypiać noce?

Przejdź do artykułu
19.06.2018Porady & opinie

Drzemka niemowlaka – zdrowa, czyli jaka?

Przejdź do artykułu
16.02.2017Porady & opinie

Bo to zła matka była! Czyli dlaczego tak chętnie krytykujemy kobiety, które są matkami jak my.

Przejdź do artykułu
2.01.2018Porady & opinie

Czytaj dziecku codziennie – będzie mądrzejsze

Przejdź do artykułu
20.11.2018Porady & opinie

Szkoła rodzenia – jak wybrać najlepszą?

Przejdź do artykułu
2.01.2017Porady & opinie

7 pytań, które zadaje sobie każda mama karmiąca piersią

Przejdź do artykułu
8.12.2016Porady & opinie

10 zasad zdrowej diety nie tylko dla ciężarnych

Przejdź do artykułu
5.06.2018Porady & opinie

Dzięki Tobie czuję się silna

Przejdź do artykułu
28.11.2016Porady & opinie

Bezpieczny sen Malucha w łóżeczku

Przejdź do artykułu
22.09.2016Porady & opinie

Kiedy dawać smoczek?

Przejdź do artykułu
19.09.2017Porady & opinie

Ząbkowanie to wyzwanie

Przejdź do artykułu
6.11.2018Porady & opinie

9 rad dla przeziębionej mamy

Przejdź do artykułu
27.06.2017Porady & opinie

Nie’doskonałe, wystarczająco dobre

Przejdź do artykułu
2.10.2018Porady & opinie

Tata jest ważny

Przejdź do artykułu
16.10.2016Porady & opinie

Ochronić przed infekcją

Przejdź do artykułu
22.08.2017Porady & opinie

12 sposobów, by uspokoić niemowlę

Przejdź do artykułu
27.03.2018Porady & opinie

Wakacje z niemowlęciem. Czy w tym roku uda się wam wypocząć?

Przejdź do artykułu
8.05.2018Porady & opinie

Co daje dziecku przytulanka?

Przejdź do artykułu
10.04.2018Porady & opinie

6 rzeczy, o których powinni wiedzieć rodzice pierwszego dziecka

Przejdź do artykułu
19.05.2017Porady & opinie

Matka-Porażka

Przejdź do artykułu
3.10.2017Porady & opinie

A miało być tak pięknie…

Przejdź do artykułu
22.09.2016Porady & opinie

7 rzeczy, które powinieneś zrobić, gdy twoje dziecko ma kolkę

Przejdź do artykułu
25.04.2017Porady & opinie

Armagedon zwany kolką

Przejdź do artykułu
8.08.2017Porady & opinie

HNB, czyli dzieci (i rodzice) o większych potrzebach

Przejdź do artykułu
28.11.2017Porady & opinie

W łóżku rodziców. Czy spać razem z dzieckiem?

Przejdź do artykułu
7.11.2016Porady & opinie

Spać, spaaać, wyspać się!

Przejdź do artykułu
11.07.2017Porady & opinie

Jak nie pokłócić się z dziadkami i resztą

Przejdź do artykułu
31.07.2018Porady & opinie

Upały z niemowlęciem? 10 rad jak je przeżyć.

Przejdź do artykułu
5.09.2017Porady & opinie

Sen niemowlęcia – czego dzieci potrzebują, a co dają im rodzice?

Przejdź do artykułu
4.06.2018Porady & opinie

Misie szumią najmłodszym pacjentom Przylądka Nadziei

Przejdź do artykułu

Koszyk
Brak produktów w koszyku
Kontynuuj Zakupy