Sen niemowlęcia – czego dzieci potrzebują, a co dają im rodzice?

sen niemowlęcia

Sen, zarówno ten nocny, jak i drzemka w ciągu dnia, ma duży wpływ na rozwój twojego dziecka. Zadbaj o to, by maluch mógł spać tyle, ile tego potrzebuje.

Naukowcy są pewni, że sen ma ogromny wpływ nie tylko na rozwój ciała (w czasie snu wydzielany jest obficie hormon wzrostu, trwa synteza białek, regulowany jest apetyt itd.), ale w dużej mierze na inteligencję, pamięć i emocje.

Lepsza pamięć

Nad snem dzieci trwa tak wiele badań, że każdy tydzień przynosi ciekawe nowości. W ostatnich tygodniach interdyscyplinarny zespół naukowców z Niemiec i Szwajcarii opublikował np. wyniki badań sugerujące, że sen i drzemki w ciągu dnia poprawiają zdolność rozumienia znaczeń słów. Mowa tu nie o prostym skojarzeniu słowa z danym przedmiotem, ale o procesie, w którym udział bierze pamięć długotrwała. Odkryciem jest, że już półroczne niemowlęta po drzemce wykazują się umiejętnością zapamiętywania taką, jaką wcześniej przypisywano dzieciom o kilka miesięcy starszym.

Inne nowe badania wykazują, że drzemki są ważnym czynnikiem wspomagającym zdolność zapamiętywania i rozpoznawania twarzy. Naukowcy sugerują, że sen głęboki ma prawdopodobnie związek z rozwojem zdolności poznawczych.

Cykle snu

Sen to zdrowie i lepszy rozwój niemowlęcia. Czy to oznacza, że dzieci powinny spać jak najdłużej, a te, które śpią mało, mogą mieć problemy?

Sprawa nie jest taka prosta. Zapotrzebowanie na sen, zdolność wyciszania się, sposób reagowania na bodźce – to sprawa indywidualna. Każdy człowiek na różnych etapach swojego życia ma określone potrzeby dotyczące snu. Dorosły śpi średnio 8 godzin na dobę, głównie w nocy. Dr Michał Skalski, psychiatra specjalizujący się w leczeniu zaburzeń snu twierdzi, że liczba przespanych godzin nie jest tak ważna, jak to, by przespać przynajmniej 5-6 cyklów snu (każdy cykl to ok. 90-100 minut) i obudzić się samoistnie po zakończeniu ostatniego z nich, a nie być wyrwanym ze snu głębokiego.

U niemowląt struktura snu wygląda inaczej. Dzieci szybko zapadają w fazę REM, dopiero później przechodzą w sen głęboki, a cykl snu trwa ok. 60 minut. W fazie REM (dłuższej i częstszej niż u dorosłych) łatwo o wybudzenie, dlatego maluchy przebudzają się częściej niż rodzice.

Indywidualne potrzeby

Trzeba przy tym pamiętać, że dzieci między sobą znacznie się różnią. Są maluchy, które ucinają sobie częste, krótkie drzemki, są takie, które przesypiają całe noce, zasypiają późno, wcześnie, budzą się o świcie lub śpią do 9. rano. Każde z niemowląt ma nieco inne potrzeby w tym zakresie. Jakie – tego dowiadujemy się dzięki wnikliwej obserwacji dziecka. Notujemy w pamięci senne zwyczaje i to, jak zmieniają się one z wiekiem. Często bowiem zdarza się, że niemowlę, które na początku życia spało słodko jak aniołek, w okresie intensywnego rozwoju ruchowego (ok.5. miesiąca) często budzi się w nocy, a w czasie wzmożonego lęku separacyjnego (8. miesiąc) non stop chce być przy mamie.

Całą noc czy z przerwami?

Weźmy jeszcze pod uwagę, że dzieci mają rodziców, którzy też chcą spać i żyć w rytmie, do jakiego przywykli. Obserwują swoje dziecko i szanują jego potrzeby, ale jednocześnie chcą przyzwyczaić niemowlę do domowej rutyny.

Co ciekawe, to kiedy i jak śpimy oraz co przekazujemy dziecku, to wytwór naszej kultury. Chodzi o kwestie takie jak: o której dziecko powinno kłaść się spać, co to znaczy „przespana noc”, czy dziecko ma spać z rodzicami, czy samo (w osobnym łóżeczku? w osobnym pokoju?).

Zwyczaje związane ze snem niemowląt i dzieci bardzo ciekawie opisuje Mei-Ling Hopgood w książce „Jak Eskimosi ogrzewają swoje dzieci?” (wyd. Mamania). W rozwiniętych krajach zachodnich, takich jak Stany Zjednoczone dorośli śpią zwykle 8 godzin w nocy (i oczekują tego samego od dzieci, plus jeszcze kilku drzemek w dzień). Ale już członkowie afrykańskich plemion !Kung i Efe dzielą dobową porcję snu na części. Dorośli (a wraz z nimi dzieci) trochę śpią, a potem spotykają się z bliskimi, śpią, a potem jedzą. Nie ma podziału na noc do spania i dzień do aktywności.

Razem albo osobno

Francuscy rodzice oczekują, że niemowlę będzie samodzielnie zasypiać we własnym łóżeczku i „wypłakują” je, póki nie osiągną celu. Ale w wielu kulturach taka rzecz jest nie do pomyślenia! W Japonii dzieci długo śpią razem z rodzicami, mieszkańcy Bali w ogóle sypiają całymi rodzinami i nikogo nie zostawiają samego. W Argentynie zaś normą jest, że rodzice nawet z niemowlętami spędzają wieczory i noce na biesiadowaniu – dzieci przysypiają w ich ramionach, w wózkach albo na złączonych krzesłach, w otoczeniu gwaru rozmów i muzyki.

Trudno powiedzieć, jaki model jest optymalny. Warto jednak pamiętać, że ludzie na świecie w bardzo różny sposób usypiają swoje dzieci. Nie ma jednej metody, bo różnimy się kulturą, zwyczajami, potrzebami, temperamentem czy stylem życia. Nie ma także uniwersalnych porad dotyczących tego, jak długo i jak często dziecko powinno spać. To sprawa indywidualna, oparta na osobistych potrzebach. Warto sobie to uświadomić i podążać za tym, co dla nas, dla naszej rodziny, dla naszego dziecka, najlepsze. Nie porównujmy się ze znajomymi, którzy twierdzą, że ich dziecko zawsze samo zasypia i śpi we własnym łóżku do rana. Może tak, może nie – ale nie ma to żadnego związku z tym, czego potrzebuje nasze dziecko i jakie warunki do snu my sami jesteśmy gotowi mu zapewnić.

Jakość życia

– Kiedy Szumiący Miś Whisbear otrzymał nagrodę „London-Warsaw Bridge” w kategorii Health-Tech pomyślałam, że to ważny i ciekawy sygnał – mówi Zuzanna Sielicka-Kalczyńska, współzałożycielka marki Whisbear. – Dbanie o dobry, spokojny sen niemowląt i małych dzieci jest już postrzegane w kategoriach profilaktyki zdrowotnej, troszczenia się o dobrą jakość życia i prawidłowy rozwój najmłodszych.

– Nasz miś także bierze udział w badaniach nad jakością snu – dodaje Julia Sielicka-Jastrzębska, współzałożycielka Whisbear. – Obecnie ciekawy projekt realizowany jest w Finlandii, czekamy na jego wyniki.

Szumiący Miś Whisbear ułatwia dzieciom zasypianie. Dzięki czujnikowi CrySensor włącza się także, gdy dziecko w nocy przebudzi się, ale jest gotowe znów zapaść w sen. Szum misia w tym pomaga.

Pewne wnioski

Kiedy czytam badania i opracowania dotyczące snu niemowląt widzę wyraźnie tylko dwie pewne rzeczy. Pierwsza: jak świat długi i szeroki pediatrzy zwracają uwagę na to, że w zasypianiu pomaga dziecku atmosfera bezpieczeństwa i codziennie powtarzana rutyna (np. kolacja, kąpiel, bajka, przytulanie). W każdej rodzinie ta rutyna może być inna, własna, niepowtarzalna. Ale dzieci wyraźnie lubią powtarzalność zdarzeń, pomaga im to w wyciszeniu i odpoczynku.

I rzecz druga: o zdrowy sen dziecka naprawdę trzeba zadbać. To ważne dla jego zdrowia, inteligencji i emocji, teraz i w przyszłości.  

Autor: Joanna Szulc

Mama, dziennikarka. Przez lata redaktor naczelny magazynu DZIECKO. Współautorka poradnika Pawła Zawitkowskiego „Mamo, Tato, co Ty na to" z hitowej serii książek i płyt dla rodziców.

Mogą cię zainteresować

28.11.2016Porady & opinie

Bezpieczny sen Malucha w łóżeczku

Przejdź do artykułu
16.02.2017Porady & opinie

Bo to zła matka była! Czyli dlaczego tak chętnie krytykujemy kobiety, które są matkami jak my.

Przejdź do artykułu
8.05.2018Porady & opinie

Co daje dziecku przytulanka?

Przejdź do artykułu
3.07.2018Porady & opinie

Smutek zamiast radości. 6 odpowiedzi na pytania o depresję.

Przejdź do artykułu
10.04.2018Porady & opinie

6 rzeczy, o których powinni wiedzieć rodzice pierwszego dziecka

Przejdź do artykułu
13.03.2018Porady & opinie

Szukamy niani. 12 kroków do sukcesu

Przejdź do artykułu
24.10.2017Porady & opinie

Pierwszy uśmiech

Przejdź do artykułu
23.03.2018Porady & opinie

Przestawiamy dziecko na czas letni. 5 rad, jak to zrobić.

Przejdź do artykułu
14.11.2017Porady & opinie

11 najlepszych zabawek dla Twojego dziecka

Przejdź do artykułu
17.07.2018Porady & opinie

8 rzeczy, które robisz codzienne. Czy wiesz, jaki wpływ mają na Twoje dziecko?

Przejdź do artykułu
27.02.2018Porady & opinie

Co zapamięta niemowlę?

Przejdź do artykułu
6.11.2018Porady & opinie

9 rad dla przeziębionej mamy

Przejdź do artykułu
16.10.2016Porady & opinie

Ochronić przed infekcją

Przejdź do artykułu
27.06.2017Porady & opinie

Nie’doskonałe, wystarczająco dobre

Przejdź do artykułu
19.05.2017Porady & opinie

Matka-Porażka

Przejdź do artykułu
20.11.2018Porady & opinie

Szkoła rodzenia – jak wybrać najlepszą?

Przejdź do artykułu
22.09.2016Porady & opinie

Kosmita w domu, czyli jak zrozumieć noworodka

Przejdź do artykułu
8.01.2019Porady & opinie

Hartowanie w czasach smogu – 7 zasad

Przejdź do artykułu
28.03.2017Porady & opinie

Dlaczego niemowlak nie chce spać?

Przejdź do artykułu
8.08.2017Porady & opinie

HNB, czyli dzieci (i rodzice) o większych potrzebach

Przejdź do artykułu
11.04.2017Porady & opinie

8 tajemnych mocy, które zdobywa każda mama

Przejdź do artykułu
25.07.2017Porady & opinie

Okna rozwojowe, czyli każde dziecko jest inne

Przejdź do artykułu
2.01.2017Porady & opinie

7 pytań, które zadaje sobie każda mama karmiąca piersią

Przejdź do artykułu
22.09.2016Porady & opinie

Spokojna miłość

Przejdź do artykułu
13.02.2018Porady & opinie

Mama wraca do pracy

Przejdź do artykułu
28.12.2017Porady & opinie

Rodzice idą na bal

Przejdź do artykułu
4.12.2018Porady & opinie

Deszcz prezentów, czyli baby shower

Przejdź do artykułu
25.04.2017Porady & opinie

Armagedon zwany kolką

Przejdź do artykułu
2.01.2018Porady & opinie

Czytaj dziecku codziennie – będzie mądrzejsze

Przejdź do artykułu
27.03.2018Porady & opinie

Wakacje z niemowlęciem. Czy w tym roku uda się wam wypocząć?

Przejdź do artykułu
19.09.2017Porady & opinie

Ząbkowanie to wyzwanie

Przejdź do artykułu
8.12.2016Porady & opinie

10 zasad zdrowej diety nie tylko dla ciężarnych

Przejdź do artykułu
4.09.2018Porady & opinie

Co słyszysz maleństwo?

Przejdź do artykułu
29.12.2016Porady & opinie

Wyprawka niemowlęca – gotowa lista niezbędników

Przejdź do artykułu
21.08.2018Porady & opinie

Mama wraca do formy – plan od A do Z

Przejdź do artykułu
3.10.2017Porady & opinie

A miało być tak pięknie…

Przejdź do artykułu
30.01.2018Porady & opinie

Dlaczego boli brzuszek?

Przejdź do artykułu
15.03.2016Porady & opinie

Kim jest dobra mama?

Przejdź do artykułu
30.10.2017Porady & opinie

Już nie jedynak!

Przejdź do artykułu
28.11.2017Porady & opinie

W łóżku rodziców. Czy spać razem z dzieckiem?

Przejdź do artykułu
18.09.2018Porady & opinie

Cesarskie cięcie – jak złagodzić skutki?

Przejdź do artykułu
17.03.2017Porady & opinie

Czas na kąpiel!

Przejdź do artykułu
16.01.2018Porady & opinie

Po co dziecku babcia i dziadek?

Przejdź do artykułu
8.05.2017Porady & opinie

Trzy krople wody

Przejdź do artykułu
24.04.2018Porady & opinie

Asymetria ułożeniowa. Jak wspierać rozwój obu stron ciała dziecka?

Przejdź do artykułu
13.07.2018Porady & opinie

Karmienie piersią. 12 dobrych rad

Przejdź do artykułu
7.11.2016Porady & opinie

Spać, spaaać, wyspać się!

Przejdź do artykułu
3.01.2017Porady & opinie

Co zabrać do szpitala?

Przejdź do artykułu
22.08.2017Porady & opinie

12 sposobów, by uspokoić niemowlę

Przejdź do artykułu
17.10.2017Porady & opinie

Na spacer!

Przejdź do artykułu
5.06.2018Porady & opinie

Dzięki Tobie czuję się silna

Przejdź do artykułu
12.12.2017Porady & opinie

Ściągawka dla świętego Mikołaja

Przejdź do artykułu
20.07.2017Porady & opinie

William i Kate – rodzice tacy jak my

Przejdź do artykułu
2.10.2018Porady & opinie

Tata jest ważny

Przejdź do artykułu
22.09.2016Porady & opinie

7 rzeczy, które powinieneś zrobić, gdy twoje dziecko ma kolkę

Przejdź do artykułu
31.07.2018Porady & opinie

Upały z niemowlęciem? 10 rad jak je przeżyć.

Przejdź do artykułu
24.10.2016Porady & opinie

Dieta w ciąży – 5 największych mitów

Przejdź do artykułu
22.05.2018Porady & opinie

Kiedy niemowlę zacznie przesypiać noce?

Przejdź do artykułu
4.06.2018Porady & opinie

Misie szumią najmłodszym pacjentom Przylądka Nadziei

Przejdź do artykułu
11.07.2017Porady & opinie

Jak nie pokłócić się z dziadkami i resztą

Przejdź do artykułu
22.09.2016Porady & opinie

Kiedy dawać smoczek?

Przejdź do artykułu
18.12.2018Porady & opinie

10 rad, które pomogą ci dobrze przeżyć Święta (z niemowlęciem)

Przejdź do artykułu
19.06.2018Porady & opinie

Drzemka niemowlaka – zdrowa, czyli jaka?

Przejdź do artykułu

Koszyk
Brak produktów w koszyku
Kontynuuj Zakupy