Spać, spaaać, wyspać się!

matka drzemie trzymając jej noworodka

„Wyśpijcie się na zapas” – radzą znajomi rodzicom oczekującym na narodziny dziecka. Słysząc taki żart, niezbyt zresztą oryginalny, ciężarna para uśmiecha się zwykle tylko z grzeczności. Dobrze wiedzą, że na zapas wyspać się nie da. Przeczuwają, że po porodzie ze spaniem może być kiepsko. Uspokajają się nawzajem, że jakoś dadzą radę.

Pozytywne nastawienie jest zwykle pomocne, ale w tym przypadku nie wystarczy, a nawet może trochę zaszkodzić. Warto poznać realia i dobrze przygotować się na pierwszy okres rodzicielstwa. Oto kilka faktów na temat zmęczenia i regeneracji sił rodzica.

1.      Przez brak snu zaczyna się wiele konfliktów w związku
Nikt nie jest w stanie sobie wyobrazić, jak czuje się człowiek, który nie spał kilka nocy z rzędu i stale podlega stresowi. Po prostu – dopóki nie jesteś w tej sytuacji, nie wiesz, jak to jest. Takie doświadczenie przeżywają zwykle rodzice noworodka. Oboje trochę inaczej, ale oboje silnie.

Zmęczenie, jakie im obojgu towarzyszy, jest ogromne i długotrwałe. W nieuchronny sposób pojawiają się myśli, że ta druga osoba ma łatwiej. W tym okresie często szwankuje empatia – w sytuacji kryzysowej człowiek zwykle bardziej koncentruje się na sobie (a teraz także dziecku), niż na dorosłym partnerze. Gdy moje potrzeby nie są zaspokojone, czuję się nierozumiana. Narasta we mnie frustracja, więc atakuję. Druga strona także czuje się nierozumiana i odpowiada atakiem. Łatwo o konflikty, wzajemne oskarżenia i poczucie osamotnienia.

Rada: starajcie się rozmawiać o swoich odczuciach używając tzw. komunikatu JA (ja czuję…, ja potrzebuję…, ja widzę…). Unikajcie zgadywania, jak druga osoba myśli i czuje. Wspierająca rozmowa wcale nie musi zakończyć się ustaleniem jakiegoś rozwiązania. Czasami potrzebne jest wysłuchanie, uznanie, słowa podziwu i miłości.

2.      Noworodki śpią długo, ich rodzice – krótko.
Dla wielu rodziców to szok. W szkole rodzenia słyszeli, że noworodek śpi 16 godzin na dobę – dlaczego więc oni słaniają się na nogach i podpierają powieki zapałkami? Otóż: podręcznikowy noworodek rzeczywiście śpi tak dużo. Ale nikt nie powiedział, że przynajmniej część tego snu będzie trwała bez przerwy. Maluchy wybudzają się i znów zasypiają, przysypiają podczas karmienia, śpią na spacerze i podczas noszenia na rękach lub w chuście. Nie odróżniają nocy od dnia i robią sobie maratony aktywności, gdy rodzice marzą o przyłożeniu głowy do poduszki.

Rada: wykorzystujcie każdą wolną chwilę na odpoczynek (sen, drzemkę). Gdy dziecko zasypia, wy też się kładźcie. Na razie porządki w domu, gotowanie obiadu i inne mało ważne sprawy muszą zejść na dalszy plan. 

3.      Im starsze niemowlę, tym częściej może budzić się w nocy.
Czasem słyszy się dumnego tatę czy mamę mówiących: „Moje dziecko ma dopiero trzy miesiące i śpi całą noc, a Zosia/Jaś sąsiadów jest starszy i wciąż się budzi”. Po pierwsze – każde dziecko jest inne i nie ma się czym chełpić, bo to prawdopodobnie żadna zasługa rodziców. A po drugie, no cóż, sytuacja może się niebawem zmienić. Około 5. miesiąca życia wiele niemowląt zaczyna częściej budzić się na karmienie, bo w nocnym pokarmie dostają więcej tłuszczu potrzebnego w okresie wzmożonego rozwoju ruchowego. Tak chce natura. Starsze niemowlęta często budzą się podczas ząbkowania albo domagają karmień, by poczuć kojącą bliskość mamy.

Rada: jeśli twoje dziecko zmienia rytm pobudek, nie martw się tym, tylko poszukaj przyczyny. Jeśli dziecko nie ma objawów infekcji, ząbkowania, jeśli nie jest mu za ciepło, ani mokro, to przyjmij, że po prostu w tym właśnie okresie rozwoju potrzebuje twojej bliskości. To kiedyś minie.

4.      Współspanie jest dobre pod pewnymi warunkami.

Do rodziców należy wybór – czy spać z niemowlęciem czy nie. Na pewno ważne jest, by spać blisko maluszka. Tak jest dla niego bezpieczniej. Rodzicom też łatwiej zareagować w porę, gdy dziecko się wybudza. Czasem wystarczy pogłaskać malca, by pomóc mu z powrotem zapaść w sen.

Na pewno spanie w jednym łóżku z dzieckiem bardzo ułatwia życie karmiącej mamie. Przy odrobinie wprawy może przystawiać dziecko do piersi na leżąco i – upewniwszy się, że dziecko jest bezpieczne – nieco się zdrzemnąć. Przeciwnicy współspania mówią, że mama może przygnieść dziecko. Ale nieprzytomna z niewyspania mama może także nie zapewnić dziecku bezpieczeństwa podczas karmienia w fotelu.

Rada: karmić w łóżku i drzemać można jedynie w sytuacji, gdy dziecko i mama mają dużo miejsca, w łóżku nie ma ciężkiej kołdry ani dużej poduszki, łóżko jest tak umiejscowione, że dziecko nie może z niego spaść. Przy spaniu razem z dzieckiem rodzice bezwzględnie nie mogą być odurzeni (alkohol, leki, narkotyki) i nie mogą być palaczami tytoniu (ze względu na podwyższone ryzyko nagłej śmierci łóżeczkowej).

5.      Regeneracja jest niezbędna
Potrzeby małego dziecka są bardzo ważne, ale potrzeby jego rodziców nie mogą zejść na daleki plan. Mama i tata muszą jakoś regenerować siły by pracować, zajmować się dzieckiem i jeszcze cieszyć życiem. To bardzo ważne, bo żeby dać dziecku szczęśliwe dzieciństwo nie można żyć w nieustannym poczuciu poświęcenia i umęczenia.
Rada: zmieniajcie przy dziecku, ustalajcie dyżury, nie wahajcie się korzystać z pomocy bliskich osób. Bądźcie ze sobą szczerzy, postarajcie dobrze rozpoznawać swoje potrzeby. Czasem bardziej od drzemki potrzebne jest wyjście z domu bez dziecka.

6.      Dobry sen mierzy się cyklami nie godzinami
Kiedyś mówiło się, że dorosły człowiek potrzebuje ok. 8 godzin snu dziennie. Dziś już wiemy, że nie o godziny tu chodzi, tylko o przejście 4-5 cykli snu na dobę (każdy cykl liczy 90-100 minut). Idealnie byłoby wybudzić się po skończeniu pełnego cyklu (tak się zwykle dzieje, gdy budzimy się, by skorzystać z toalety). Najgorzej jest być obudzonym w fazie snu głębokiego. Niestety dziecko nie bierze pod uwagę, w jakiej fazie snu jest mama i po prostu zaczyna płakać. To dlatego nocne pobudki są tak nieprzyjemne.

Rada: staraj się regenerować siły w nocy, ale też koniecznie zadbaj o drzemkę w dzień. Najlepiej między godziną 14. a 16. przez 15-20 minut.

7.      Matki małych dzieci często cierpią na bezsenność
Lekarze specjalizujący się w leczeniu bezsenności odnotowują, że silną grupę wśród ich pacjentów stanowią matki dzieci około dwuletnich. Po wielu miesiącach rwanego snu i silnego zmęczenia, w momencie gdy dziecko już dłużej daje pospać, one właśnie wcale zasnąć nie mogą. 
Rada: zapobiegaj bezsenności, dbaj o higienę snu, walcz o to, by mieć zmiennika w doglądaniu dziecka w nocy. Sen jest niezbędny do zdrowego życia. A zdrowi rodzice są potrzebni dziecku na długie lata.

Autor: Joanna Szulc

Mama, dziennikarka. Przez lata redaktor naczelny magazynu DZIECKO. Współautorka poradnika Pawła Zawitkowskiego „Mamo, Tato, co Ty na to" z hitowej serii książek i płyt dla rodziców.

Mogą cię zainteresować

20.07.2017Porady & opinie

William i Kate – rodzice tacy jak my

Przejdź do artykułu
17.07.2018Porady & opinie

8 rzeczy, które robisz codzienne. Czy wiesz, jaki wpływ mają na Twoje dziecko?

Przejdź do artykułu
8.05.2018Porady & opinie

Co daje dziecku przytulanka?

Przejdź do artykułu
19.09.2017Porady & opinie

Ząbkowanie to wyzwanie

Przejdź do artykułu
14.11.2017Porady & opinie

11 najlepszych zabawek dla Twojego dziecka

Przejdź do artykułu
29.12.2016Porady & opinie

Wyprawka niemowlęca – gotowa lista niezbędników

Przejdź do artykułu
28.03.2017Porady & opinie

Dlaczego niemowlak nie chce spać?

Przejdź do artykułu
3.10.2017Porady & opinie

A miało być tak pięknie…

Przejdź do artykułu
24.10.2017Porady & opinie

Pierwszy uśmiech

Przejdź do artykułu
23.03.2018Porady & opinie

Przestawiamy dziecko na czas letni. 5 rad, jak to zrobić.

Przejdź do artykułu
25.07.2017Porady & opinie

Okna rozwojowe, czyli każde dziecko jest inne

Przejdź do artykułu
11.07.2017Porady & opinie

Jak nie pokłócić się z dziadkami i resztą

Przejdź do artykułu
12.12.2017Porady & opinie

Ściągawka dla świętego Mikołaja

Przejdź do artykułu
27.02.2018Porady & opinie

Co zapamięta niemowlę?

Przejdź do artykułu
8.05.2017Porady & opinie

Trzy krople wody

Przejdź do artykułu
19.06.2018Porady & opinie

Drzemka niemowlaka – zdrowa, czyli jaka?

Przejdź do artykułu
11.04.2017Porady & opinie

8 tajemnych mocy, które zdobywa każda mama

Przejdź do artykułu
27.06.2017Porady & opinie

Nie’doskonałe, wystarczająco dobre

Przejdź do artykułu
20.11.2018Porady & opinie

Szkoła rodzenia – jak wybrać najlepszą?

Przejdź do artykułu
30.10.2017Porady & opinie

Już nie jedynak!

Przejdź do artykułu
4.09.2018Porady & opinie

Co słyszysz maleństwo?

Przejdź do artykułu
22.09.2016Porady & opinie

Kosmita w domu, czyli jak zrozumieć noworodka

Przejdź do artykułu
16.02.2017Porady & opinie

Bo to zła matka była! Czyli dlaczego tak chętnie krytykujemy kobiety, które są matkami jak my.

Przejdź do artykułu
21.08.2018Porady & opinie

Mama wraca do formy – plan od A do Z

Przejdź do artykułu
22.09.2016Porady & opinie

Spokojna miłość

Przejdź do artykułu
8.12.2016Porady & opinie

10 zasad zdrowej diety nie tylko dla ciężarnych

Przejdź do artykułu
16.01.2018Porady & opinie

Po co dziecku babcia i dziadek?

Przejdź do artykułu
30.01.2018Porady & opinie

Dlaczego boli brzuszek?

Przejdź do artykułu
28.12.2017Porady & opinie

Rodzice idą na bal

Przejdź do artykułu
13.03.2018Porady & opinie

Szukamy niani. 12 kroków do sukcesu

Przejdź do artykułu
2.01.2017Porady & opinie

7 pytań, które zadaje sobie każda mama karmiąca piersią

Przejdź do artykułu
10.04.2018Porady & opinie

6 rzeczy, o których powinni wiedzieć rodzice pierwszego dziecka

Przejdź do artykułu
28.11.2016Porady & opinie

Bezpieczny sen Malucha w łóżeczku

Przejdź do artykułu
13.02.2018Porady & opinie

Mama wraca do pracy

Przejdź do artykułu
16.10.2016Porady & opinie

Ochronić przed infekcją

Przejdź do artykułu
24.10.2016Porady & opinie

Dieta w ciąży – 5 największych mitów

Przejdź do artykułu
22.09.2016Porady & opinie

7 rzeczy, które powinieneś zrobić, gdy twoje dziecko ma kolkę

Przejdź do artykułu
5.06.2018Porady & opinie

Dzięki Tobie czuję się silna

Przejdź do artykułu
8.08.2017Porady & opinie

HNB, czyli dzieci (i rodzice) o większych potrzebach

Przejdź do artykułu
24.04.2018Porady & opinie

Asymetria ułożeniowa. Jak wspierać rozwój obu stron ciała dziecka?

Przejdź do artykułu
17.03.2017Porady & opinie

Czas na kąpiel!

Przejdź do artykułu
22.09.2016Porady & opinie

Kiedy dawać smoczek?

Przejdź do artykułu
2.01.2018Porady & opinie

Czytaj dziecku codziennie – będzie mądrzejsze

Przejdź do artykułu
6.11.2018Porady & opinie

9 rad dla przeziębionej mamy

Przejdź do artykułu
3.01.2017Porady & opinie

Co zabrać do szpitala?

Przejdź do artykułu
4.06.2018Porady & opinie

Misie szumią najmłodszym pacjentom Przylądka Nadziei

Przejdź do artykułu
31.07.2018Porady & opinie

Upały z niemowlęciem? 10 rad jak je przeżyć.

Przejdź do artykułu
5.09.2017Porady & opinie

Sen niemowlęcia – czego dzieci potrzebują, a co dają im rodzice?

Przejdź do artykułu
27.03.2018Porady & opinie

Wakacje z niemowlęciem. Czy w tym roku uda się wam wypocząć?

Przejdź do artykułu
25.04.2017Porady & opinie

Armagedon zwany kolką

Przejdź do artykułu
28.11.2017Porady & opinie

W łóżku rodziców. Czy spać razem z dzieckiem?

Przejdź do artykułu
22.08.2017Porady & opinie

12 sposobów, by uspokoić niemowlę

Przejdź do artykułu
8.01.2019Porady & opinie

Hartowanie w czasach smogu – 7 zasad

Przejdź do artykułu
19.05.2017Porady & opinie

Matka-Porażka

Przejdź do artykułu
22.05.2018Porady & opinie

Kiedy niemowlę zacznie przesypiać noce?

Przejdź do artykułu
2.10.2018Porady & opinie

Tata jest ważny

Przejdź do artykułu
18.12.2018Porady & opinie

10 rad, które pomogą ci dobrze przeżyć Święta (z niemowlęciem)

Przejdź do artykułu
3.07.2018Porady & opinie

Smutek zamiast radości. 6 odpowiedzi na pytania o depresję.

Przejdź do artykułu
15.03.2016Porady & opinie

Kim jest dobra mama?

Przejdź do artykułu
17.10.2017Porady & opinie

Na spacer!

Przejdź do artykułu
4.12.2018Porady & opinie

Deszcz prezentów, czyli baby shower

Przejdź do artykułu
18.09.2018Porady & opinie

Cesarskie cięcie – jak złagodzić skutki?

Przejdź do artykułu
13.07.2018Porady & opinie

Karmienie piersią. 12 dobrych rad

Przejdź do artykułu

Koszyk
Brak produktów w koszyku
Kontynuuj Zakupy